Buy Now: The Shopping Conspiracy geeft ons een verhelderende inkijk in de marketinggeheimen van grote bedrijven. Na het zien van deze Netflix documentaire denk je waarschijnlijk wel twee keer na voor je weer je portemonnee trekt.
6 lessen uit Buy Now: The Shopping Conspiracy
Wat hebben Amazon, Shein en Apple met elkaar gemeen? Ze worden meermaals genoemd in de Netflix documentaire ‘Buy Now: The Shopping Conspiracy’. En helaas niet op en positieve manier!
In de ruim 80 minuten durende docu klappen voormalig medewerkers van onder andere Unilever, Apple, Adidas en Amazon uit de school over de marketingtrucs die de bedrijven gebruiken om te zorgen dat klanten blijven consumeren en welke impact dat heeft op onze wereld.
Natuurlijk weten we dat bedrijven geld van ons willen zien. Maar weet je ook tot hoe ver ze willen gaan en ten koste van wat? Dit zijn waardevolle lessen die je uit het koopcomplot kunt leren:
Les 1: Bedrijven vinden klanten (ons dus) maar dom
Denk je dat bedrijven ons gebruiksgemak vooropstellen? Dat ze het beste voor hebben met de consument? Helaas, de reden dat online shoppen zo gemakkelijk is en spullen zo snel toegestuurd worden, is om impulsaankopen te bevorderen en daarmee de kans op kritisch nadenken te verminderen. In feite zien ze ons als domme klanten die gemakkelijk om de tuin te leiden zijn. En ze hebben nog gelijk ook.
Les 2: Bedrijven maken geen producten, maar afval
Om geld te verdienen, moeten bedrijven blijven produceren. Hoe meer ze produceren, des te meer ze kunnen verkopen. Daarbij kijken de grote merken allang niet meer naar de waarde die hun producten kunnen bieden, maar juist naar hoeveel ze kunnen opleveren. Sterker nog: producten worden opzettelijk zo gemaakt dat ze minder lang meegaan.
Een voorbeeld dat wordt genoemd in ‘Shop Now; The Shopping Conspiracy’, is de afspraken die gloeilampfabrikanten met elkaar hadden gemaakt, om meer lampen te verkopen. Ze konden gloeilampen maken die 2500 uur mee konden gaan, maar besloten alleen nog maar lampen op de markt te brengen die slechts 1000 uur licht gaven. Creating waste for profit, noemen ze dat. Oftewel: afval maken om winst te maken.
Textielinzamelingen voor goede doelen lijken een goed idee. Maar in realiteit wordt het grootste deel verscheept in vervuilende schepen en belandt het in Ghana. Ze ontvangen daar wel 50 miljoen stuks kleding per week. Stranden en stukken grond liggen er inmiddels vol mee.
“We don’t throw things away. Away doesn’t exist. It ends up somewhere else.”
Les 3: De consument krijgt de schuld
Afvalbergen worden hoger en hoger. Microplastics worden in de diepste oceaantroggen gevonden. En wie krijgt daar de schuld van? De consument, omdat zij zoveel blijven kopen, waardoor de vraag naar nog meer spullen blijft stijgen. Maar is dat wel helemaal eerlijk?
Niet echt, aangezien veel grote namen in de industrie er juist alles aan doen om afval te maken. Denk bijvoorbeeld maar aan de nieuwste Apple telefoons, waar opeens geen koptelefoon meer inpast, zodat we massaal aan de earpods moeten. Oh ja, en die draadloze oortjes worden zo gemaakt dat ze onmogelijk te repareren zijn en dat terwijl de gemiddelde levensduur niet langer dan 18 maanden is.
Les 4: Repareren wordt ontmoedigt
In deze Netflix docu leren we dat er dagelijks 13 miljoen telefoons worden weggegooid. In de meeste gevallen zijn ze stuk of sterk verouderd. Waarom ze niet worden hergebruikt? Omdat in veel gevallen fabrikanten ervoor hebben gezorgd dat ze niet te repareren zijn.
Als er toch kleine bedrijven zijn die aanbieden jouw telefoon of andere apparatuur te maken voor een kleine vergoeding, spannen de grote namen rechtszaken aan waar de meeste kleine ondernemers niet tegen opgewassen zijn.
Les 5: bedrijven vernietigen onnodig prima spullen
Gezichtsverzorgingsproducten die uit het assortiment gaan, oude kledingcollecties en zelfs dagverse etenswaren worden niet zomaar weggegooid, maar dusdanig vernietigd dat niemand er iets meer mee kan doen. Zo willen ze voorkomen dat daklozen in de containers gaan graaien op zoek naar eten of hun cosmetica gaan gebruiken. Ze vernietigen het liever dan dat mensen “beneden hun stand” ervan kunnen genieten.
Een andere reden waarom nog goede spullen worden vernietigd, is omdat het in veel gevallen goedkoper is om weg te gooien dan het opnieuw distribueren ervan.
Les 6: Greenwashing of greenwishing?
Veel bedrijven maken zich schuldig aan greenwashing, oftewel: ze doen zich milieubewuster voor dan ze in werkelijkheid zijn. Maar misschien is het fenomeen greenwishing nog wel zorgelijker. Dit betekent namelijk dat een bedrijf ook echt gelooft dat het alles doet wat ze kan om duurzamer te produceren en zo genadeloos blijft vervuilen. Zoals in de documentaire op Netflix treffend wordt gezegd: “Ze verzinnen nieuwe interpretaties op de werkelijkheid“.
Bedrijven vinden dat ze een goed product op de markt zetten, omdat het bijvoorbeeld verpakt is in een plastic doosje gemaakt van gerecycled materiaal. Maar in werkelijkheid produceren ze alsnog plastic, wordt er niet gezocht naar betere alternatieven en leggen ze na de verkoop de verantwoordelijkheid bij de consument neer.
Les 7: We worden gek gemaakt
Consumenten worden gek gemaakt met nieuwe hypes en TikTok trends. Waar er vroeger slechts 2x per jaar nieuwe kledingcollecties werden gepresenteerd, gebeurt dat nu het hele jaar door. Er worden opzettelijk hypes opgezet rond de lancering van nieuwe telefoons en sponsoren verzinnen meer edities van voetbalshirts dan ooit tevoren. Allemaal met het doel ons zoveel mogelijk spullen te laten kopen. Spullen die we echt niet nodig hebben. Sterker nog; spullen waar we beter zonder kunnen.
De beste les die we kunnen trekken uit de netflix docu ‘Shop Now; The Shopping Conspiracy’ is dat we simpelweg iets beter moeten nadenken voor we weer iets in ons winkelmandje leggen. Onthoud:
“Whoever dies with the most stuff does not win”.
Lees ook meer over de voordelen van minimalistisch leven.